# 16. Ek Bölüm

## 16.1. Etkileşimli Mod

There are two variants of the interactive REPL. The classic basic interpreter is supported on all platforms with minimal line control capabilities.

Since Python 3.13, a new interactive shell is used by default. This one supports color, multiline editing, history browsing, and paste mode. To disable color, see Controlling color for details. Function keys provide some additional functionality. `F1` enters the interactive help browser `pydoc`. `F2` allows for browsing command-line history with neither output nor the >>> and … prompts. `F3` enters “paste mode”, which makes pasting larger blocks of code easier. Press `F3` to return to the regular prompt.

When using the new interactive shell, exit the shell by typing `exit` or `quit`. Adding call parentheses after those commands is not required.

If the new interactive shell is not desired, it can be disabled via the `PYTHON_BASIC_REPL` environment variable.

### 16.1.1. Hata İşleme

When an error occurs, the interpreter prints an error message and a stack trace. In interactive mode, it then returns to the primary prompt; when input came from a file, it exits with a nonzero exit status after printing the stack trace. (Exceptions handled by an `except` clause in a `try` statement are not errors in this context.) Some errors are unconditionally fatal and cause an exit with a nonzero exit status; this applies to internal inconsistencies and some cases of running out of memory. All error messages are written to the standard error stream; normal output from executed commands is written to standard output.

Yarıda kesme karakterinin (genellikle `Control`-`C` veya `Delete`) birincil veya ikincil istemine yazılması girişi iptal eder ve birincil istemi döndürür. [1] Bir komut yürütülürken bir yarıda kesme karakteri yazmak `KeyboardInterrupt` özel durumuna neden olur ve bu özel durum `try` deyimi tarafından işlenebilir.

### 16.1.2. Yürütülebilir Python Komut Dosyaları

BSD türü Unix sistemlerinde Python komut dosyaları, :: satırı koyarak kabuk komut dosyaları gibi doğrudan yürütülebilir hale getirilebilir:

    #!/usr/bin/env python3

(yorumlayıcının kullanıcının `PATH`) komut dosyasının başında olduğunu ve dosyaya yürütülebilir bir mod verdiğini varsayarsak. `#!` dosyanın ilk iki karakteri olmalıdır. Bazı platformlarda, bu ilk satırın Windows (`'\r\n'`) satır sonuyla değil, Unix stili bir satır sonuyla (`\n'`) bitmesi gerekir. Python’da yorum başlatmak için karma veya pound karakteri olan `'#'` kullanıldığını unutmayın.

Komut dosyasına chmod komutu kullanılarak yürütülebilir mod veya izin verilebilir.

    $ chmod +x myscript.py

Windows sistemlerinde, “yürütülebilir mod” kavramı yoktur. Python yükleyicisi otomatik olarak `.py` dosyalarını `python.exe` ile ilişkilendirir, böylece python dosyasına çift tıklama komut dosyası olarak çalıştırılır. Uzantı `.pyw` ‘de olabilir, bu durumda normalde görünen konsol penceresi bastırılır.

### 16.1.3. Etkileşimli Başlangıç Dosyası

Python’u etkileşimli olarak kullandığınızda, yorumlayıcı her başlatıldığında bazı standart komutların yürütülmesi genellikle kullanışlıdır. Bunu, başlatma komutlarınızı içeren bir dosyanın adına `PYTHONSTARTUP` adlı bir ortam değişkeni ayarlayarak yapabilirsiniz. Bu, Unix kabuklarının `.profile` özelliğine benzer.

Bu dosya Python komutları bir komut dosyasından okuduğunda değil, yalnızca etkileşimli oturumlarda okunur. Python komutları bir komut dosyasından okuduğunda, `/dev/tty` komutların açık kaynağı olarak verildiğinde değil (aksi takdirde etkileşimli bir oturum gibi davranır). Etkileşimli komutların yürütüldüğü aynı ad alanında yürütülür, böylece tanımladığı veya aldığı nesneler etkileşimli oturumda nitelik olmadan kullanılabilir. Bu dosyadaki `sys.ps1` ve `sys.ps2` istemlerini de değiştirebilirsiniz.

Geçerli dizinden ek bir başlangıç dosyası okumak istiyorsanız, bunu genel başlangıç dosyasında `if os.path.isfile('.pythonrc.py'): exec(open('.pythonrc.py').read()` gibi bir kod kullanarak programlayabilirsiniz. Başlangıç dosyasını bir komut dosyasında kullanmak istiyorsanız, bunu komut dosyasında açıkça yapmalısınız:

    import os
    filename = os.environ.get('PYTHONSTARTUP')
    if filename and os.path.isfile(filename):
        with open(filename) as fobj:
            startup_file = fobj.read()
        exec(startup_file)

### 16.1.4. Özelliştirme Modülleri

Python provides two hooks to let you customize it: sitecustomize and usercustomize. To see how it works, you need first to find the location of your user site-packages directory. Start Python and run this code:

    >>> import site
    >>> site.getusersitepackages()
    '/home/user/.local/lib/python3.x/site-packages'

Artık bu dizinde `usercustomize.py` adlı bir dosya oluşturabilir ve içine istediğiniz her şeyi koyabilirsiniz. Otomatik içe aktarmayı devre dışı bırakmak için `-s` seçeneğiyle başlatılmadıkça Python’un her çağrısını etkiler.

sitecustomize works in the same way, but is typically created by an administrator of the computer in the global site-packages directory, and is imported before usercustomize. See the documentation of the `site` module for more details.

Dipnotlar

[1]

GNU Readline paketiyle ilgili bir sorun bunu engelleyebilir.