# 12. Sanal Ortamlar ve Paketler

## 12.1. Tanıtım

Python uygulamaları genellikle standart kütüphanenin bir parçası olmayan paketleri ve modülleri kullanır. Uygulama bazen kütüphanenin spesifik bir sürümüne ihtiyaç duyar, çünkü uygulama belirli bir hatanın düzeltilmiş olmasını veya uygulamanın kütüphanenin arabiriminin eski bir sürümü kullanılarak yazılmasını gerektirebilir.

Bu, bir Python yüklemesinin, her uygulamanın gereksinimlerini karşılamasının mümkün olmayabileceği anlamına gelir. Bir A uygulaması belirli bir modülün 1.0 sürümüne, bir B uygulaması ise 2.0 sürümüne ihtiyaç duyuyorsa, sürümlerin farklı olmasından dolayı versiyon 1.0 veya 2.0’ı yüklemek A veya B uygulamasından birini çalışmaz hale getirecektir.

Bu sorunun çözümü, spesifik bir Python sürümü için Python yüklemesi ve bir dizi ek paket içeren bağımsız bir dizin ağacı olan virtual environment (sanal ortam) oluşturmaktır.

Bu sayede farklı uygulamalar farklı sanal ortamlar kullanabilir. Çakışan gereksinimlerin önceki örneğini çözmek için, A uygulamasının sanal ortamında sürüm 1.0 yüklüyken, B uygulamasının sanal ortamında sürüm 2.0 yüklü olabilir. B uygulaması bir kitaplığın sürüm 3.0’a yükseltilmesini gerektiriyorsa, bu uygulama A’nın ortamını etkilemez.

## 12.2. Sanal Ortamlar Oluşturma

The module used to create and manage virtual environments is called `venv`. `venv` will install the Python version from which the command was run (as reported by the `--version` option). For instance, executing the command with `python3.12` will install version 3.12.

Sanal ortam oluşturmak için, yerleştirmek istediğiniz dizine karar verin ve `venv` modülünü dizin yolu ile bir komut dosyası olarak çalıştırın:

    python -m venv tutorial-env

Bu, eğer yoksa `tutorial-env` dizinini oluşturur ve ayrıca Python derleyicisinin bir kopyasını ve çeşitli destekleyici dosyaları içeren dizinler oluşturur.

Sanal ortam için ortak bir dizin konumu `.venv` ‘dir. Bu ad, dizini genellikle kabuğunuzda gizli tutar ve böylece dizinin neden var olduğunu açıklayan bir ad verirken aradan uzak tutar. Ayrıca, bazı araç çalıştırmanın desteklediği `.env` ortam değişkeni tanım dosyalarıyla çakışmayı önler.

Sanal bir ortam oluşturduktan sonra onu etkinleştirebilirsiniz.

Windows’da çalıştır:

    tutorial-env\Scripts\activate

Unix veya MacOS’ta çalıştır:

    source tutorial-env/bin/activate

(Bu komut dosyası bash kabuğu için yazılmıştır. Eğer csh veya fish kabuklarını kullanıyorsanız, bunun yerine `activate.csh` veya `activate.fish` komut dosyalarını kullanmanız gerekmektedir.)

Sanal ortamı etkinleştirmek, hangi sanal ortamı kullandığınızı göstermek için kabuğunuzun görünüşünü değiştirir ve ortamı değiştirerek `python` komutunun belirlediğiniz spesifik Python kurulumunu ve sürümünü çalıştırmasını sağlar. Mesela:

    $ source ~/envs/tutorial-env/bin/activate
    (tutorial-env) $ python
    Python 3.5.1 (default, May  6 2016, 10:59:36)
      ...
    >>> import sys
    >>> sys.path
    ['', '/usr/local/lib/python35.zip', ...,
    '~/envs/tutorial-env/lib/python3.5/site-packages']
    >>>

Bir sanal ortamı devre dışı bırakmak için şunu yazın:

    deactivate

terminalin içine.

## 12.3. Paketleri pip ile Yönetme

pip adlı bir program kullanarak paketleri yükleyebilir, yükseltebilir ve kaldırabilirsiniz. Varsayılan olarak `pip`, Python Paket Dizini ‘nden paketler yükler. Python Paket Dizini’ne web tarayıcınızdan giderek göz atabilirsiniz.

`pip` bir dizi alt komut içerir: “install” (yükle), “uninstall” (kaldır), “freeze” (dondur), vb. (`pip` için eksiksiz dokümantasyon için Python Modüllerini Kurmak rehberine bakın.)

Paketin adını belirterek paketin en son sürümünü yükleyebilirsiniz:

    (tutorial-env) $ python -m pip install novas
    Collecting novas
      Downloading novas-3.1.1.3.tar.gz (136kB)
    Installing collected packages: novas
      Running setup.py install for novas
    Successfully installed novas-3.1.1.3

Paketin belirli bir sürümünü, paket adını ve ardından `==` ve sürüm numarasını vererek de yükleyebilirsiniz:

    (tutorial-env) $ python -m pip install requests==2.6.0
    Collecting requests==2.6.0
      Using cached requests-2.6.0-py2.py3-none-any.whl
    Installing collected packages: requests
    Successfully installed requests-2.6.0

Bu komutu tekrar çalıştırırsanız, `pip` istenen sürümün kurulu olduğunu fark edecek ve hiçbir şey yapmayacaktır. Bu sürümü almak için farklı bir sürüm numarası sağlayabilir veya paketi en son sürüme yükseltmek için `python -m pip install --upgrade` komutunu çalıştırabilirsiniz:

    (tutorial-env) $ python -m pip install --upgrade requests
    Collecting requests
    Installing collected packages: requests
      Found existing installation: requests 2.6.0
        Uninstalling requests-2.6.0:
          Successfully uninstalled requests-2.6.0
    Successfully installed requests-2.7.0

`python -m pip uninstall` ve ardından gelen bir veya daha fazla paket adı, paketleri sanal ortamdan kaldıracaktır.

`python -m pip show` belirli bir paket hakkındaki bilgileri görüntüleyecektir:

    (tutorial-env) $ python -m pip show requests
    ---
    Metadata-Version: 2.0
    Name: requests
    Version: 2.7.0
    Summary: Python HTTP for Humans.
    Home-page: http://python-requests.org
    Author: Kenneth Reitz
    Author-email: me@kennethreitz.com
    License: Apache 2.0
    Location: /Users/akuchling/envs/tutorial-env/lib/python3.4/site-packages
    Requires:

`python -m pip list` sanal ortamda yüklü olan tüm paketleri gösterecektir:

    (tutorial-env) $ python -m pip list
    novas (3.1.1.3)
    numpy (1.9.2)
    pip (7.0.3)
    requests (2.7.0)
    setuptools (16.0)

`python -m pip freeze` yüklü paketlerin benzer bir listesini üretecektir, ancak çıktı `python -m pip install`’ın beklediği biçimi kullanır. Genel bir kullanım bu listeyi bir `requirements.txt` dosyasına koymaktır:

    (tutorial-env) $ python -m pip freeze > requirements.txt
    (tutorial-env) $ cat requirements.txt
    novas==3.1.1.3
    numpy==1.9.2
    requests==2.7.0

`requirements.txt` daha sonra sürüm denetimine kaydedilebilir ve bir uygulamanın parçası olarak gönderilebilir. Kullanıcılar daha sonra gerekli tüm paketleri `install -r` ile yükleyebilir:

    (tutorial-env) $ python -m pip install -r requirements.txt
    Collecting novas==3.1.1.3 (from -r requirements.txt (line 1))
      ...
    Collecting numpy==1.9.2 (from -r requirements.txt (line 2))
      ...
    Collecting requests==2.7.0 (from -r requirements.txt (line 3))
      ...
    Installing collected packages: novas, numpy, requests
      Running setup.py install for novas
    Successfully installed novas-3.1.1.3 numpy-1.9.2 requests-2.7.0

`pip` has many more options. Consult the Python Modüllerini Kurmak guide for complete documentation for `pip`. When you’ve written a package and want to make it available on the Python Package Index, consult the Python packaging user guide.